Ekitap, ekitap indir
Kitap Özetleri Roman Romanlar ve Roman Özetleri Yabancı Romanlar

L. Tolstoy ve Hacı Murat Konusu Özeti Yorum ve Analizler

Hacı Murat Romanı Hakkında Yorumlar ve Analizler

Hacı Murat, örneksiz adı ile Hadji Murat adındaki roman büyük Rus romancısı Lev Nikolayeviç Tolstoy’un 1896–1904 yılları aralığında yazdığı sadece ölümünden sonrasında 1912 senesinde piyasaya çıkan zamanı bir romanıdır.

Tolstoy bu romanında 1853 – 1855 yılları aralığında Kırım Savaşı ‘nın Kafkas Cephesindeki Rus güçleri ile Şeyh Şamil’in emrindeki Çeçen ve Avar Savaşçıları içinde geçen büyük mücadeleyi mevzu edinmiştir.  Bu roman Tolstoy’un son olarak eserlerinde birisidir.  Roman  1950li yıllardaki Çarlık Rusya’sı, Rus halkı,  Rus askerleri, devlet düzeni,  askeri hiyerarşisi, ordu  disiplini  hakkında pek oldukca detay  sunmaktadır.  Roman Kafkas halkları, Müslümanlık ve mahalli halk hakkında da oldukça detay bilgiler vermektedir.  Dönem hakkında pek oldukca zamanı, kültürel ve sosyolojik bilgiler sunan bu romanın üstünde Tolstoy’un i 6 yıl çalışıp, ortalama 5000 sayfa zamanı belgeyi incelemiş olduğu söylenmektedir.

Tolstoy’un,  bu kitabı yazmak için o coğrafyada yaşayan Müslümanlar hakkında gözlem yapmış olduğu ve pek oldukca dokümanı okumuş olduğu eserden de anlaşılmaktadır.  Roman Şeyh Şamil ile beraber Ruslara karşı savaşırken Ruslara sığınan Şeyh Şamil’in en yakın dostu Hacı Murat’ın  gerçek tarihte de yaşanmış olan hazin hikâyesine dayanır.

Fakat bazı kaynaklar Hacı Murat’ın Ruslara sığınmasını birazcık daha değişik bir nedene dayandırır. Romanda anlatılanın aksine Hacı Murat’ın Ruslara Şamil’in  ajanı olarak sığındığı , görevinin de tabanca ve cephane tedariki mevzusunda oldukca büyük güçlük çeken  Şamil’e tabanca temin etmek olduğu aktarılır.

Bu plana nazaran” ; ” Hacı Murat,  İmam Şamil’e isyan edecek, Şamil tarafınca idama mahkum edilecek, bunun üstüne Hacı Murat, yaşamını kurtarmak için kaçıp Ruslara sığınacak Ruslara iltihak edecek ve onların emniyetini kazandıktan sonrasında, muhteşem Rus silahlarıyla mücehhez bir ordu teşkil edip güya Şamil’in üstüne yürüyecek ve bu silahları Şamil’e teslim edecekti”

Nitekim romandaki vaka kurgusunun da bu şekilde olduğu, Hacı Murat’ın Rusları ailesini kurtarmak için Ruslarla beraber bir hücum yapmak için uğraştığı Rusların bu poyuna gelmemesi üstüne Ruslardan kaçtığı dikkati çeker.

“Şeyh Şamil’in en sadik ve mümtaz naiplerinden kabul edilen ve onun parmağının bir işareti ile kendisini ölüme ve ateşe atmakta çekinmeyen Hacı Murat’ın Şeyh Şamil’e isyan edebileceğini düşünmek bile mümkün değildir. Hacı Murat, kendisini çekemeyenlere karşın, hiçbir süre vatanına ve milletine asi olmamış, daima vatani ve milleti için canla basla çalışmıştır.”

(Türkçeye çeviren Ayşe Yılmaz’ın kitaptaki önsözünden)

ROMANIN KONUSU

Şeyh Şamil’in en kıdemli ve en sevilmiş olduğu adamı ve dostu olan Hacı Murat  ile Şeyh Şamil’in içinde büyük bir ihtilaf çıkmış, bunun üstüne Hacı Murat da dört müridi ile Ruslara sığınmıştır. Ruslar onu Şeyh Şamil’e karşı kullanmak istemekte;  Hacı Murat ‘da Ruslar ile beraber ailesini Şeyh Şamil’in elinden kurtarmak istemektedir.

ROMANIN ANAFİKRİ.

Romanda geçen ele alınması zorluk derecesi yüksek deve  diken sembolü ile  “Dizlerinin üstünde yaşamaktansa ayakta ölmek yeğdir” cümlesi romanın ana fikri kabul edilebilir.

ROMANIN ÖZETİ

Vakalar 1840-1855 yılları aralığında bilhassa Kırım Savaşı esnasında Tiflis ve  Grozni  şehirleri arasındaki coğrafya da geçer.

Hikâye ise anlatıcının Kafkasya’da at sürerken bir devedikenini koparmak istemesi dikenlerin ellerine batması devedikeni çiçeğini kolayca koparamaması üstüne Hacı Murat’ı ve hikâyesini hatırlamasıyla adım atar. “ Eğer öleceksek, kolayca olmayacak bu, deve dikeni şeklinde olacağız, oldukca zor kopartacaklar. “

Hacı Murat senelerce Ruslarla savaşan Rusların bile takdir etmiş olduğu  ( Avar) bir Çeçen savaşçısıdır.  Bir zamanlar Şeyh Şamil’in sağ kolu olan bu savaşçı intikam ve öteki nedenler ile Şeyh Şamil ile ters düşmüş ve Şamil’i öldüreceği hakkında yeminler ederek adamları ile Ruslara sığınmıştır.

Ruslar,  Şeyh Şamil ile Hacı Murat’ın arasındaki anlaşmazlıklar ve oluşan düşmanlıklardan yararlanmak istemekte bu yüzden Hacı Murat’ı kullanmak istemektedirler.  Şeyh Şamil, Hacı Murat’ın ailesini zindana kapatmış,  geri gelmezse ailesinin öldüreceğini yazmıştır.  Üstelik  Şeyh Şamil, Hacı Murat’ın kardeşini de uçurumdan attırmıştır.

Rus prensi Vorontsoz onunla ilgilenmektedir.  Ruslar, Hacı Murat’a hediyeler vermekte onu balolarına ve tiyatrolarına götürmekte; fakat Hacı Murat, kendi kültüründen ve Müslüman kimliğinden taviz vermemektedir.

Hacı Murat, yapmış olduğu ihaneti sorgulamakta,  Ruslar ise onun Şamil tarafınca gönderilmiş bir casus olma ihtimalini hesap etmekte Hacı Murat’ın kaçmaması için de oldukca dikkat etmektedirler. Hacı Murat’ın Ruslardan istediği tek şey ailesinin kurtarılmasıdır. Hacı Murat, eğer ailesini kurtarmazlarsa onlara yardım etmeyeceğini söyler. Ruslar bu teklifini kabul etmişler fakat uzun bir süre geçmiş olduğu halde buna girişim etmemişlerdir.  Bunun üstüne kendi halkıyla savaşmak istemeyen Hacı Murat da oradan kaçmaya karar verir.

Hacı Murat,  ailesi için ölmeyi bile göze almıştır. Şamil ise eğer Hacı Murat bahara kadar geri dönmezse ailesini öldürecektir.  Hacı Murat bir sabah ormana geziye çıkıp, yanlarındaki beş Rus askerini öldürüp firar etmiştir.  Yaralı kalan bir asker Hacı Murat’ın kaçtığını haber verir.

Hacı Murat ve adamlarının peşine yüzlerce asker düşmüş, Rus askerleri onları bir bataklık kenarında sıkıştırmıştır.  Hacı Murat ve dört müridi yüzlerce askere karşı birkaç saat direnirler.  Hacı Murat dinlenen atlarına binip kaçmayı düşünürken Hacı Murat’ın düşmanı olan ve Ruslarla ortaklık meydana getiren kendi soydaşları Ruslara desteğe gelir. Ilkin Hamzala sonrasında Eldar ve sonrasında Hanefi ölür. Hacı Murat iki kurşun yemesine karşın yaralarına pamuk tıkayarak çatışmaya devam eder. Ölmeden öce Şeyh Şamil’i oğlunu ve ailesini düşünmektedir.

Benzer kitaplar

Can Kırıkları – Paula Daly – Online Kitap Oku

yakutlu

Dünyanın Gölgesi – Beth Revis – Online Kitap Oku

yakutlu

Karanlığın Gözleri

yakutlu

Yorum Yap